Πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι, ενώ θέλουν να προχωρήσουν, να αλλάξουν ή να δημιουργήσουν κάτι καλύτερο στη ζωή τους, καταλήγουν να σκέφτονται «σαμποτάρω τον εαυτό μου» βλέποντας τον εαυτό τους να αναβάλλει αποφάσεις, να εγκαταλείπει στόχους ή να φοβάται να κάνει το επόμενο βήμα, ακόμη κι όταν το επιθυμεί πραγματικά.
Συχνά αυτό περιγράφεται ως «αυτοσαμποτάζ».
Το αυτοσαμποτάζ δεν σημαίνει ότι κάποιος δεν θέλει να είναι καλά ή ότι δεν προσπαθεί αρκετά. Πολλές φορές αποτελεί έναν ασυνείδητο μηχανισμό προστασίας, που έχει δημιουργηθεί μέσα από προηγούμενες εμπειρίες, φόβους και βαθύτερες πεποιθήσεις για τον εαυτό.
Τι είναι το αυτοσαμποτάζ;
Αυτοσαμποτάζ είναι οι συμπεριφορές, οι σκέψεις ή οι επιλογές που μας απομακρύνουν από αυτά που επιθυμούμε πραγματικά.
Μπορεί να εμφανίζεται μέσα από: αναβλητικότητα, φόβο αποτυχίας, φόβο έκθεσης, υπερβολική αυτοκριτική, εγκατάλειψη στόχων, τελειομανία, δυσκολία λήψης αποφάσεων, αποφυγή αλλαγών, αμφισβήτηση των ικανοτήτων μας.
Πολλές φορές οι άνθρωποι κατηγορούν τον εαυτό τους λέγοντας:
«Δεν έχω πειθαρχία», «Δεν είμαι αρκετά ικανός», «Κάτι δεν πάει καλά με μένα»
Όμως πίσω από το αυτοσαμποτάζ συνήθως υπάρχει φόβος και όχι αδυναμία.
Γιατί σαμποτάρουμε τον εαυτό μας;
Το αυτοσαμποτάζ συχνά συνδέεται με βαθύτερες συναισθηματικές εμπειρίες και πεποιθήσεις που διαμορφώθηκαν μέσα στις σημαντικές σχέσεις της ζωής μας.
Κάποιος μπορεί να φοβάται: την αποτυχία, την απόρριψη, την κριτική, την έκθεση, την εγκατάλειψη, ακόμη και την ίδια την επιτυχία.
Όταν ένας άνθρωπος έχει μεγαλώσει σε περιβάλλον όπου ένιωθε ότι δεν ήταν αρκετός, ότι έπρεπε συνεχώς να αποδεικνύει την αξία του ή ότι η αγάπη συνδεόταν με την επίδοση και την αποδοχή, είναι πιθανό αργότερα να αμφισβητεί συνεχώς τον εαυτό του.
Μερικές φορές, το γνώριμο μοτίβο της απογοήτευσης μοιάζει πιο ασφαλές από το άγνωστο της αλλαγής ή της επιτυχίας.
Σημάδια αυτοσαμποτάζ
Ορισμένα συχνά σημάδια είναι: αναβάλλετε σημαντικά βήματα, ξεκινάτε κάτι και το εγκαταλείπετε, δυσκολεύεστε να πιστέψετε στις δυνατότητές σας, φοβάστε να εκτεθείτε ή να δοκιμάσετε κάτι νέο, αποφεύγετε ευκαιρίες, νιώθετε ότι «κάτι θα πάει στραβά», έχετε έντονη αυτοκριτική, συγκρίνετε συνεχώς τον εαυτό σας με τους άλλους.
Το αυτοσαμποτάζ συχνά δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο απογοήτευσης και χαμηλής αυτοεκτίμησης.
Πώς μπορώ να σταματήσω να σαμποτάρω τον εαυτό μου;
Αναγνωρίστε τα μοτίβα σας
Το πρώτο βήμα είναι να παρατηρήσετε πότε και πώς εμφανίζεται το αυτοσαμποτάζ στη ζωή σας.
Δείτε τι κρύβεται πίσω από τη συμπεριφορά
Πολλές φορές πίσω από την αναβλητικότητα ή την αποφυγή υπάρχει φόβος και όχι έλλειψη ικανότητας.
Μειώστε την υπερβολική αυτοκριτική
Ο τρόπος που μιλάμε στον εαυτό μας επηρεάζει βαθιά την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθησή μας.
Επιτρέψτε στον εαυτό σας να μην είναι τέλειος
Η τελειομανία συχνά συνδέεται με φόβο αποτυχίας και απόρριψης. Η εξέλιξη δεν απαιτεί τελειότητα.
Κάντε μικρά σταθερά βήματα
Η αλλαγή δεν χρειάζεται να γίνει απότομα. Μικρές πράξεις εμπιστοσύνης προς τον εαυτό μας μπορούν σταδιακά να δημιουργήσουν μεγαλύτερη ασφάλεια.
Η ψυχοθεραπεία και το αυτοσαμποτάζ
Μέσα από την ψυχοθεραπεία, το άτομο μπορεί να κατανοήσει βαθύτερα τα μοτίβα που το οδηγούν να περιορίζει τον εαυτό του και να αναγνωρίσει τις βαθύτερες ανάγκες και τους φόβους που συνδέονται με αυτά.
Στη συστημική προσέγγιση, οι συμπεριφορές μας συνδέονται με τις εμπειρίες, τις σχέσεις και τα συναισθηματικά μηνύματα που έχουμε λάβει στη διάρκεια της ζωής μας. Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναπτύξει μεγαλύτερη αυτογνωσία, αυτοαποδοχή και εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Το αυτοσαμποτάζ δεν είναι η ταυτότητά σας. Είναι ένα μοτίβο που κάποτε δημιουργήθηκε για να σας προστατεύσει, αλλά σήμερα μπορεί να σας περιορίζει.
Δεν χρειάζεται να φοβάστε την εξέλιξή σας
Πολλές φορές, το πιο δύσκολο δεν είναι να αλλάξουμε τη ζωή μας, αλλά να πιστέψουμε ότι αξίζουμε αυτή την αλλαγή.
Η προσωπική εξέλιξη δεν σημαίνει ότι παύουμε να φοβόμαστε. Σημαίνει ότι αρχίζουμε να προχωράμε με περισσότερη κατανόηση, αποδοχή και εμπιστοσύνη προς τον εαυτό μας.
