Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι η καλή επικοινωνία σε μια σχέση σημαίνει απλώς να μιλούν περισσότερο ή να βρίσκουν τα σωστά λόγια. Όμως η επικοινωνία είναι κάτι πολύ πιο βαθύ από τις λέξεις που χρησιμοποιούμε.
Στην πραγματικότητα, πολλές φορές αυτό που επηρεάζει περισσότερο μια σχέση δεν είναι τι λέμε, αλλά πώς το λέμε, τι νιώθουμε όταν το λέμε και τι καταφέρνει να ακούσει ο άλλος πίσω από τα λόγια μας.
Μπορεί δύο άνθρωποι να συζητούν καθημερινά και παρ’ όλα αυτά να νιώθουν απομακρυσμένοι. Από την άλλη πλευρά, μια απλή φράση που εκφράζεται με ειλικρίνεια και συναισθηματική παρουσία μπορεί να δημιουργήσει βαθιά σύνδεση.
Η επικοινωνία δεν είναι μόνο ανταλλαγή πληροφοριών. Είναι ένας τρόπος σύνδεσης.
Τι είναι πραγματικά η επικοινωνία σε μια σχέση;
Η επικοινωνία περιλαμβάνει όλα όσα μεταφέρουμε στον άλλον, είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι.
Περιλαμβάνει: τις λέξεις που χρησιμοποιούμε, τον τόνο της φωνής μας, το βλέμμα, τη στάση του σώματος, τις σιωπές, τα συναισθήματα που εκφράζουμε ή κρύβουμε, την ικανότητα να ακούμε πραγματικά τον άλλον.
Συχνά, το μήνυμα που λαμβάνει ο σύντροφός μας δεν είναι αυτό που λέμε, αλλά αυτό που εκπέμπουμε συναισθηματικά.
Γιατί δημιουργούνται παρεξηγήσεις στις σχέσεις;
Πολλές συγκρούσεις δεν προκύπτουν επειδή οι άνθρωποι δεν αγαπιούνται, αλλά επειδή δυσκολεύονται να κατανοήσουν ο ένας τις βαθύτερες ανάγκες του άλλου.
Για παράδειγμα, πίσω από μια φράση όπως:
«Δεν ασχολείσαι ποτέ μαζί μου» μπορεί να κρύβεται η ανάγκη:
«Έχω ανάγκη να νιώσω σημαντικός για εσένα.»
Πίσω από ένα παράπονο μπορεί να υπάρχει φόβος, μοναξιά ή ανάγκη για σύνδεση.
Όταν ακούμε μόνο τις λέξεις, συχνά αμυνόμαστε. Όταν ακούμε το συναίσθημα πίσω από τις λέξεις, δημιουργείται χώρος για κατανόηση.
Η σημασία της συναισθηματικής επικοινωνίας
Οι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη μόνο να ακούγονται. Έχουν ανάγκη να νιώθουν ότι γίνονται κατανοητοί.
Η συναισθηματική επικοινωνία περιλαμβάνει: έκφραση συναισθημάτων, αποδοχή, ενσυναίσθηση, ενεργητική ακρόαση, συναισθηματική διαθεσιμότητα.
Όταν κάποιος νιώθει ότι τον ακούν χωρίς κριτική και άμυνα, είναι πιο πιθανό να ανοιχτεί και να μοιραστεί τον εσωτερικό του κόσμο.
Σημάδια ότι η επικοινωνία στη σχέση χρειάζεται ενίσχυση
Μερικά συχνά σημάδια είναι: επαναλαμβανόμενοι καβγάδες για τα ίδια θέματα, αίσθημα ότι «δεν με καταλαβαίνει», δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων, αποφυγή συζητήσεων, συναισθηματική απόσταση, ειρωνεία ή κριτική, αίσθημα μοναξιάς μέσα στη σχέση.
Πολλές φορές, πίσω από τις συγκρούσεις δεν βρίσκεται η έλλειψη αγάπης αλλά η δυσκολία σύνδεσης.
Πώς μπορούμε να επικοινωνούμε πιο ουσιαστικά;
Μιλήστε για τα συναισθήματά σας
Αντί να κατηγορείτε τον άλλον, προσπαθήστε να εκφράσετε αυτό που νιώθετε.
Αντί για: «Δεν ενδιαφέρεσαι ποτέ για μένα» μπορείτε να πείτε:
«Νιώθω μόνη όταν δεν περνάμε χρόνο μαζί.»
Ακούστε για να καταλάβετε και όχι για να απαντήσετε
Η ενεργητική ακρόαση βοηθά τον άλλον να νιώσει ότι τον βλέπουμε και τον κατανοούμε.
Δώστε χώρο στη διαφορετικότητα
Η κατανόηση δεν σημαίνει απαραίτητα συμφωνία. Σημαίνει ότι αναγνωρίζουμε την εμπειρία του άλλου.
Παρατηρήστε τη μη λεκτική επικοινωνία
Ο τόνος της φωνής, η στάση του σώματος και το βλέμμα συχνά επικοινωνούν περισσότερα από τις ίδιες τις λέξεις.
Η επικοινωνία μέσα από τη ματιά της Συστημικής Προσέγγισης
Στη Συστημική Θεραπεία, η επικοινωνία θεωρείται κάτι πολύ περισσότερο από τις λέξεις. Κάθε συμπεριφορά μέσα σε μια σχέση μεταφέρει ένα μήνυμα.
Ακόμη και η σιωπή επικοινωνεί.
Οι δυσκολίες στην επικοινωνία δεν εξετάζονται ως πρόβλημα ενός μόνο ατόμου, αλλά ως μέρος της δυναμικής της σχέσης. Συχνά, οι συγκρούσεις αποτελούν προσπάθειες σύνδεσης που δεν βρίσκουν τον κατάλληλο τρόπο έκφρασης.
Η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να αναγνωρίσουν τις βαθύτερες ανάγκες τους και να αναπτύξουν πιο λειτουργικούς τρόπους επικοινωνίας.
Η ψυχοθεραπεία και οι δυσκολίες στην επικοινωνία
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο ή το ζευγάρι να κατανοήσει τα μοτίβα επικοινωνίας που επαναλαμβάνονται και δημιουργούν απόσταση.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, οι άνθρωποι μπορούν να μάθουν να εκφράζουν με μεγαλύτερη σαφήνεια τα συναισθήματα και τις ανάγκες τους, να ακούν ουσιαστικά τον άλλον και να δημιουργούν περισσότερη συναισθηματική ασφάλεια στις σχέσεις τους.
Πίσω από τις λέξεις υπάρχει πάντα μια ανάγκη
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αναζητούν απλώς να ακουστούν. Αναζητούν να νιώσουν ότι κάποιος τους βλέπει, τους καταλαβαίνει και είναι συναισθηματικά παρών.
Η ουσιαστική επικοινωνία δεν ξεκινά από τα σωστά λόγια. Ξεκινά από την πρόθεση να συνδεθούμε αληθινά με τον άνθρωπο που έχουμε απέναντί μας.
