Το emotional burnout, ή αλλιώς συναισθηματική εξουθένωση, είναι μια κατάσταση βαθιάς ψυχικής και συναισθηματικής κόπωσης που εμφανίζεται όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα υπό πίεση, στρες ή συναισθηματική επιβάρυνση.
Πολλοί άνθρωποι περιγράφουν ότι νιώθουν «άδειοι», χωρίς ενέργεια, χωρίς ψυχικά αποθέματα και χωρίς διάθεση ακόμη και για πράγματα που παλαιότερα τους έδιναν χαρά.
Η συναισθηματική εξουθένωση δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Συνήθως χτίζεται σταδιακά μέσα από τη συνεχή πίεση, την υπερπροσπάθεια, την έλλειψη ξεκούρασης και την παραμέληση των προσωπικών αναγκών.
Συχνά, οι άνθρωποι που οδηγούνται σε burnout είναι εκείνοι που για πολύ καιρό προσπαθούν να είναι «δυνατοί», διαθέσιμοι και λειτουργικοί για όλους.
Τι είναι η συναισθηματική εξουθένωση;
Το emotional burnout είναι η ψυχική και συναισθηματική κατάρρευση που μπορεί να προκύψει όταν το άτομο νιώθει ότι δεν έχει πια τους εσωτερικούς πόρους να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Δεν αφορά μόνο την επαγγελματική ζωή. Μπορεί να εμφανιστεί και λόγω:
έντονου άγχους, συναισθηματικής πίεσης, οικογενειακών δυσκολιών, τοξικών σχέσεων, φροντίδας άλλων ανθρώπων, παρατεταμένης υπερλειτουργικότητας, καταπίεσης συναισθημάτων, συνεχούς ανάγκης να «τα προλαβαίνουμε όλα».
Το burnout δεν σημαίνει ότι κάποιος είναι αδύναμος. Συχνά σημαίνει ότι για πολύ καιρό αγνοούσε τα όριά του.
Ποια είναι τα συμπτώματα του emotional burnout;
Τα συμπτώματα μπορεί να είναι ψυχικά, συναισθηματικά αλλά και σωματικά.
Συναισθηματικά συμπτώματα
αίσθημα κενού, ευερεθιστότητα, θλίψη, απελπισία, συναισθηματικό μούδιασμα, έλλειψη κινήτρου, μειωμένη αντοχή στο στρες.
Ψυχικά συμπτώματα
δυσκολία συγκέντρωσης, υπερανάλυση, συνεχής πίεση, αίσθημα ότι «δεν αντέχω άλλο», αρνητικές σκέψεις, χαμηλή αυτοεκτίμηση.
Σωματικά συμπτώματα
κόπωση, αϋπνία ή έντονη ανάγκη για ύπνο, πονοκέφαλοι, μυϊκή ένταση, εξάντληση, σωματική αδυναμία, ταχυκαρδίες ή αυξημένο άγχος.
Πολλοί άνθρωποι συνεχίζουν να λειτουργούν κανονικά εξωτερικά, ενώ εσωτερικά αισθάνονται πλήρως εξαντλημένοι.
Πώς δημιουργείται το emotional burnout;
Η συναισθηματική εξουθένωση συνήθως δεν οφείλεται σε ένα μόνο γεγονός, αλλά σε μακροχρόνια ψυχική επιβάρυνση.
Συχνά συνδέεται με:
- δυσκολία να βάλουμε όρια,
- ανάγκη συνεχούς προσφοράς,
- φόβο αποτυχίας,
- τελειομανία,
- ανάγκη ελέγχου,
- δυσκολία έκφρασης συναισθημάτων,
- χρόνια καταπίεση αναγκών.
Πολλοί άνθρωποι που βιώνουν burnout έχουν μάθει να λειτουργούν συνεχώς «για τους άλλους», παραμελώντας τη δική τους ψυχική φροντίδα.
Σημάδια ότι χρειάζεστε ξεκούραση και φροντίδα
Μερικές φορές το σώμα και η ψυχή προσπαθούν να μας προειδοποιήσουν ότι έχουμε ξεπεράσει τα όριά μας.
Ίσως χρειάζεστε περισσότερο χώρο και φροντίδα όταν:
- νιώθετε συνεχώς εξαντλημένοι,
- δεν απολαμβάνετε τίποτα,
- δυσκολεύεστε να ηρεμήσετε,
- νιώθετε αποσυνδεδεμένοι από τον εαυτό σας,
- έχετε χάσει την επαφή με τις ανάγκες σας,
- νιώθετε ότι απλώς «επιβιώνετε».
Πώς μπορώ να διαχειριστώ τη συναισθηματική εξουθένωση;
Αναγνωρίστε ότι έχετε κουραστεί
Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να παραδεχτούν ότι δεν αντέχουν άλλο, επειδή έχουν μάθει να είναι συνεχώς δυνατοί.
Επιτρέψτε στον εαυτό σας να ξεκουραστεί
Η ξεκούραση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική ψυχική ανάγκη.
Βάλτε όρια
Η συνεχής διαθεσιμότητα και υπερπροσπάθεια συχνά οδηγούν σε εξάντληση.
Συνδεθείτε ξανά με τις ανάγκες σας
Τι σας ηρεμεί; Τι σας δίνει ενέργεια; Τι σας κάνει να νιώθετε πιο ασφαλείς και ζωντανοί;
Ζητήστε υποστήριξη
Δεν χρειάζεται να κουβαλάτε μόνοι σας όλη την πίεση.
Η ψυχοθεραπεία και το emotional burnout
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στην κατανόηση των βαθύτερων αιτιών που οδηγούν έναν άνθρωπο στη συναισθηματική εξουθένωση.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, το άτομο έχει τη δυνατότητα να αναγνωρίσει τα μοτίβα υπερλειτουργικότητας, τις εσωτερικές πιέσεις και τις ανάγκες που για χρόνια μπορεί να αγνοούσε.
Στη συστημική προσέγγιση, το burnout δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ατομικό πρόβλημα, αλλά και σε σχέση με τα περιβάλλοντα, τις σχέσεις και τους ρόλους μέσα στους οποίους ζει και λειτουργεί το άτομο.
Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αναπτύξει μεγαλύτερη επίγνωση, αυτοφροντίδα και πιο ισορροπημένους τρόπους ζωής και σύνδεσης.
Δεν χρειάζεται να φτάσετε στα όριά σας για να φροντίσετε τον εαυτό σας
Πολλοί άνθρωποι ζητούν βοήθεια μόνο όταν έχουν ήδη εξαντληθεί πλήρως. Όμως η ψυχική φροντίδα δεν χρειάζεται να ξεκινά μόνο όταν «καταρρεύσουμε».
Η συναισθηματική εξουθένωση δεν είναι αποτυχία. Είναι συχνά ένα μήνυμα ότι για πολύ καιρό προσπαθούσατε να αντέξετε περισσότερα από όσα μπορούσατε μόνοι σας.
