Υπάρχουν στιγμές που όλα γύρω μας είναι ήρεμα, κι όμως εμείς δυσκολευόμαστε να ηρεμήσουμε.
Η ημέρα έχει τελειώσει, οι υποχρεώσεις έχουν μπει στην άκρη, αλλά το μυαλό συνεχίζει να σκέφτεται. Τι πρέπει να κάνω αύριο; Μήπως ξέχασα κάτι; Τι μπορεί να πάει στραβά;
Και μαζί με τις σκέψεις, το σώμα παραμένει σε ένταση.
Γιατί όμως δυσκολευόμαστε να χαλαρώσουμε, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποιος προφανής λόγος ανησυχίας;
Ίσως γιατί η χαλάρωση δεν είναι πάντοτε ζήτημα χρόνου ή ξεκούρασης. Μερικές φορές συνδέεται με το πόσο εύκολο μας είναι να αφήσουμε τον έλεγχο και να αισθανθούμε ασφαλείς μέσα στην ηρεμία.
Όταν η ένταση γίνεται συνήθεια
Το άγχος αποτελεί μια φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε καταστάσεις που αντιλαμβανόμαστε ως απαιτητικές ή απειλητικές.
Όταν όμως η πίεση διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, μπορεί να δυσκολευόμαστε να αποφορτιστούμε ακόμη κι όταν οι συνθήκες έχουν αλλάξει.
Το μυαλό συνεχίζει να προβλέπει, να οργανώνει και να αναζητά πιθανούς κινδύνους. Το σώμα μπορεί να εκδηλώνει μυϊκή ένταση, κόπωση ή δυσκολίες στον ύπνο.
Το άγχος, άλλωστε, δεν εκφράζεται μόνο μέσα από τις σκέψεις μας. Συχνά εκδηλώνεται και σωματικά, όπως περιγράφεται στο άρθρο «20 Σωματικά Συμπτώματα του Άγχους».
Η ανάγκη για έλεγχο και η δυσκολία να χαλαρώσουμε
Για κάποιους ανθρώπους, η συνεχής εγρήγορση συνδέεται με την ανάγκη να έχουν τα πράγματα υπό έλεγχο.
Να προβλέπουν, να προλαβαίνουν, να είναι υπεύθυνοι, να μην κάνουν λάθη.
Από τη συστημική οπτική, όμως, έχει ενδιαφέρον να αναρωτηθούμε:
Πού μάθαμε ότι χρειάζεται να είμαστε συνεχώς σε ετοιμότητα;
Ίσως μεγαλώσαμε σε ένα περιβάλλον όπου έπρεπε να είμαστε υπεύθυνοι από νωρίς. Ίσως μάθαμε να φροντίζουμε περισσότερο τις ανάγκες των άλλων ή να συνδέουμε την προσωπική μας αξία με όσα καταφέρνουμε.
Έτσι, ένας τρόπος λειτουργίας που κάποτε μας βοηθούσε μπορεί σήμερα να μας δυσκολεύει.
Και ίσως το ερώτημα δεν είναι μόνο «πώς θα σταματήσω να αγχώνομαι;», αλλά:
«Τι προσπαθώ να εξασφαλίσω μέσα από τη συνεχή ανάγκη μου να ελέγχω;»
Για περισσότερα σχετικά με τους μηχανισμούς του άγχους, μπορείς να διαβάσεις το άρθρο «Άγχος: Συμπτώματα, αιτίες και τρόποι αντιμετώπισης».
Όταν η ξεκούραση προκαλεί ενοχές
Πόσες φορές καθόμαστε να ξεκουραστούμε και αμέσως σκεφτόμαστε όσα θα μπορούσαμε να κάνουμε;
Ζούμε σε μια καθημερινότητα που επιβραβεύει την παραγωγικότητα. Κάποιες φορές, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, αρχίζουμε να μετράμε την αξία μας με βάση όσα καταφέρνουμε.
Τότε η ξεκούραση μοιάζει με χαμένο χρόνο.
Αξίζει όμως να αναρωτηθούμε:
«Μπορώ να αισθάνομαι αρκετός ακόμη κι όταν δεν κάνω τίποτα;»
Πώς μπορούμε να αρχίσουμε να χαλαρώνουμε;
Ίσως το πρώτο βήμα να μην είναι να προσπαθήσουμε περισσότερο να χαλαρώσουμε, αλλά να παρατηρήσουμε με μεγαλύτερη κατανόηση τον εαυτό μας.
Πότε εμφανίζεται η ένταση; Τι σκεφτόμαστε όταν σταματάμε; Τι φοβόμαστε ότι θα συμβεί αν αφήσουμε για λίγο τον έλεγχο;
Μικρές στιγμές παύσης, η σωματική κίνηση, η επαφή με τη φύση ή δραστηριότητες που μας ευχαριστούν μπορούν να βοηθήσουν στη διαχείριση του στρες.
Όταν όμως η συνεχής ένταση επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητά μας, η ψυχοθεραπεία μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε βαθύτερα τα προσωπικά και σχεσιακά μοτίβα που τη συντηρούν.
Η ηρεμία δεν χρειάζεται να είναι ακόμη ένας στόχος
Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε και τη χαλάρωση σε κάτι που πρέπει να καταφέρουμε.
Ίσως η ουσιαστική αλλαγή να ξεκινά όταν σταματάμε να αντιμετωπίζουμε την έντασή μας ως ελάττωμα και αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε τι έχει να μας πει.
Γιατί μερικές φορές το σημαντικότερο δεν είναι να μάθουμε να ελέγχουμε καλύτερα τα πάντα.
Είναι να ανακαλύψουμε ότι μπορούμε να υπάρχουμε και χωρίς να χρειάζεται να τα ελέγχουμε όλα.
